DZIAŁALNOŚĆ EKOLOGICZNA GMINY OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
I. EDUKACJA EKOLOGICZNA REALIZOWANA W RAMACH DZIAŁALNOŚCI CENTRUM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ
W dobie gwałtownych zmian i szybkiego rozwoju cywilizacyjnego coraz większego znaczenia nabierają pojęcia: ekologia, edukacja ekologiczna, ochrona środowiska. Człowiek od zarania dziejów korzysta z naturalnych bogactw ziemi. W trakcie często rabunkowej eksploatacji środowiska naturalnego powstały szkody, które stanowią poważne zagrożenie dla równowagi biologicznej niezbędnej dla jego własnego życia. Dlatego też ochrona przyrody i racjonalne wykorzystanie jej zasobów to problemy, które stały się sprawą całej ludzkości.
Edukację ekologiczną należy rozpoczynać już od najmłodszych lat. Dzieci są bacznymi obserwatorami tego wszystkiego, co się wokół nich dzieje i mogą być partnerami dorosłych w zabiegach o ochronę środowiska. Celem tego typu edukacji jest uświadamianie społeczeństwu zagrożeń środowiska przyrodniczego. Ma ona również pobudzić szacunek do przyrody i umiejętność dostrzegania piękna środowiska naturalnego.
Podstawą prawną wprowadzania edukacji ekologicznej w szkolnych programach kształcenia jest art. 77 ustawy Prawo ochrony Środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 roku (Dz.U.01.62.627 ze zmianami).
Na kształtowanie postaw wpływa wiele czynników, takich jak: rodzina, proces nauczania i wychowania, zajęcia pozaszkolne, środki masowego przekazu, grupa rówieśnicza, a od poziomu wiedzy społeczeństwa uzależniona jest właściwa i skuteczna ochrona środowiska naturalnego.
W Urzędzie Miasta w Ostrowcu Świętokrzyskim już piąty rok działa Centrum Edukacji Ekologicznej, które funkcjonuje w ramach Wydziału Edukacji i Spraw Społecznych. Nadzór nad pracami Centrum sprawuje pracownik Wydziału – Sergiusz Olejniczak. CEE współdziała z wieloma instytucjami, organizacjami i osobami, którym zależy na podnoszeniu świadomości ekologicznej w naszym mieście. W gronie współpracowników znajdują się m.in.: nauczyciele, uczniowie, przedstawiciele organizacji ekologicznych. Powołana została Rada Programowa, w skład której wchodzą szkolni koordynatorzy ds. edukacji ekologicznej oraz osoby zajmujące się ekologią i ochroną środowiska w naszym regionie.
Centrum Edukacji Ekologicznej to projekt nastawiony na stałe zwiększanie stopnia świadomości ekologicznej dzieci, młodzieży, dorosłych poprzez aktywną edukację ekologiczną. Misją Centrum jest przybliżenie m.in. młodzieży spędzającej większość życia w mieście idei ochrony przyrody zarówno w kontekście życia codziennego (zmniejszanie konsumpcji, zmniejszanie zużycia zasobów nieodnawialnych, humanitarne traktowanie zwierząt), jak i poszanowania przyrody wynikającego z zasad zrównoważonego rozwoju.
W zakresie edukacji ekologicznej CEE współpracuje z gminnymi placówkami oświatowymi i koordynuje działania w zakresie edukacji ekologicznej. W każdej szkole jest koordynator ds. edukacji ekologicznej, który utrzymuje stały kontakt z UM.
Stworzony został księgozbiór i punkt informacyjno – konsultacyjny – jedyny w mieście, który w swoich zbiorach posiada szeroki wybór publikacji o tematyce ekologicznej. Korzystają z niego mieszkańcy naszego miasta, a przede wszystkim uczniowie ostrowieckich szkół.
W ramach edukacji ekologicznej organizowane są: seminaria, szkolenia, liczne konkursy, wystawy, prelekcje, cykliczne imprezy o charakterze ogólnokrajowym jak: „DNI ZIEMI”, „SPRZĄTANIE ŚWIATA”, „DZIEŃ BEZ SAMOCHODU”, „ŚWIĘTO DRZEWA”, „ŚWIATOWY DZIEŃ OCHRONY ŚRODOWISKA”, „TYDZIEŃ CZYSTOŚCI WÓD”, „DNI LASU” i wiele innych.
Prowadzona jest baza materiałowo-dydaktyczną dla potrzeb edukacji ekologicznej, punkt informacyjny, biblioteka, wideoteka.
CEE stanowi punkt kontaktowy i konsultacyjny dla szkół, mieszkańców, organizacji i instytucji, działających na rzecz edukacji ekologicznej.
Koordynowane są działania szkół, organizacji i instytucji ekologicznych w zakresie edukacji ekologicznej, przedsięwzięcia ekologiczne.
Przy CEE działa grupa wolontariuszy skupiona w Inicjatywie Młodzieżowej, która aktywnie włącza się we wszystkie akcje i imprezy o tematyce ekologicznej oraz pomaga w ich przygotowaniu.
Centrum zajmuje się przede wszystkim powszechną edukacją dzieci i młodzieży, krzewieniem wiedzy ekologicznej wśród ludzi dorosłych, podnoszeniem świadomości ekologicznej społeczeństwa, prowadzeniem kursów i szkoleń dla dzieci i młodzieży. Zasięg działalności Centrum obejmuje Gminę Ostrowiec Świętokrzyski, ale w przyszłości planujemy rozszerzenie jego działalności poprzez współpracę z okolicznymi gminami.
CEE bierze aktywny udział we wszystkich ogólnopolskich akcjach ekologicznych, o czym świadczą liczne nagrody i podziękowania między innymi od Klubu Gaja, Fundacji Nasza Ziemia. Nawiązana została współpraca z organizacjami i instytucjami zajmującymi się edukacją ekologiczną m.in. Ogrodem Botanicznym w Łodzi, Uniwersytetem Jagiellońskim – Wydział Biologii i Nauk o Ziemi, Zarządem Okręgowym LOP w Kielcach.
W 2006 roku miasto Ostrowiec Świętokrzyski zajęło I miejsce w VIII edycji konkursu „Na najbardziej ekologiczną gminę województwa świętokrzyskiego – edukacja ekologiczna”
REALIZOWANE PROGRAMY (całoroczne)
„ROCZNY PROGRAM PROMOCJI I WDRAŻANIA SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI ODPADÓW „SZUKAJ ZYSKU W ODZYSKU”
Program skierowany jest do wszystkich przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów na terenie gminy Ostrowiec Świętokrzyski, a do uczestniczenia w nim włączone będą wszystkie dzieci i młodzież na terenie danej placówki oświatowej. Program ma służyć przede wszystkim kształtowaniu nawyku selektywnej zbiórki odpadów i recyklingu u dzieci i młodzieży, a poprzez nie ma wpływać również na ich dorosłe otoczenie, zwłaszcza rodziców.
Głównym celem programu jest:
- inspirowanie szkół, klas, pojedynczych uczniów oraz nauczycieli do planowanie i realizowania własnych, lokalnych programów promocji i wdrażania systemu segregacji i zagospodarowania odpadów na terenie przedszkola lub szkoły
- podnoszenie świadomości ekologicznej w szczególności w zakresie gospodarki odpadami i selektywnej zbiórki odpadów
- systematyczna zbiórka surowców wtórnych
- przyswojenie pojęć tj. recykling, segregacja, rekultywacja, oczyszczanie ścieków, utylizacja
- zaangażowanie uczniów, rodziców, nauczycieli w pożyteczne wykorzystanie odpadów.
„PROGRAM ZBIÓRKI ODPADÓW ZUŻYTEGO SPRZĘTU ELEKTRYCZNEGO I ELEKTRONICZNEGO NA TERENIE OSTROWCA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO”
Program skierowany jest do mieszkańców Ostrowca Świętokrzyskiego. Realizacja zadania ma służyć podnoszeniu świadomości na temat segregacji odpadów kładąc nacisk na odpady niebezpieczne z wyróżnieniem odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
Zbiórka odpadów powinna przekonać mieszkańców do pozbywania się ich w sposób bezpłatny i zgodnie z obowiązującym prawem w celu ochrony środowiska. Jednocześnie realizacja tego działania pozwoli zapobiec tworzeniu się dzikich wysypisk na terenie okolicznych lasów. Zebranie jak największej ilości odpadów umożliwi władzom miasta wykazanie się organizacją zbiórki tych rodzajów odpadów (sprawozdanie do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska), a jednocześnie będzie przykładem dla innych miast i gmin.
Cel programu:
• podnoszenie świadomości ekologicznej, a w szczególności w zakresie gospodarki odpadami, - zapoznanie z rodzajami odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektrycznego,
• podnoszenie świadomości na temat odpadów niebezpiecznych,
• wyrabianie przekonań o potrzebie segregowania odpadów,
• zaangażowanie wszystkich grup wiekowych w pożyteczne wykorzystanie odpadów,
• kształtowanie nawyków i zdobywanie praktycznych umiejętności postępowania ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym,
• wzbogacenie wiedzy o recyklingu,
• wpływ postępowania człowieka na stan środowiska naturalnego,
• uświadomienie znaczenia właściwych decyzji i ich konsekwencji dla środowiska,
• zrozumienie zależności w przyrodzie,
• zagrożenia wynikające z niewłaściwego zagospodarowania odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego,
• poznanie przyczyn zanieczyszczenia powietrza, wód gruntowych, ziemi,
• zapobieganie tworzeniu dzikich wysypisk na terenie gminy.
„PROGRAM ZINEGROWANEJ EDUKACJI EKOLOGICZNEJ W GOSPODARSTWACH AGROTURYSTYCZNYCH”
Edukacja ekologiczna w gospodarstwach eko-agroturystycznych to formowanie wiedzy a także rozwijanie wrażliwości oraz chęci działania na rzecz kształtowania i ochrony środowiska. Głównym jej celem jest nauczenie człowieka gospodarowania w środowisku tak, aby jak najmniej zmieniać i żyć w zgodzie z zasadami zrównoważonego ekorozwoju. Dzieci i młodzież przez kontakt z gospodarstwem rolnym zapoznają się z realiami życia na wsi a dodatkowo pogłębiają swoją wiedzę nie tylko z zakresu ekologii, ale również z historii geografii.
Edukacja w gospodarstwie ekologicznym polegać będzie na organizowaniu wyjazdów dla dzieci, młodzieży nauczycieli i rodziców do gospodarstwa ekologicznego w ramach zajęć szkolnych. W trakcie pobytu w gospodarstwie uczestnicy zapoznają się z ekologiczną uprawą roślin (sąsiedztwo, następstwo, naturalne nawożenie i ochrona roślin) i z naturalnym chowem zwierząt. Oprócz tego dzieci i młodzież poznają elementy ochrony wód i gleby poprzez stosowanie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, jak również mogą zobaczyć pożyteczną i chronioną faunę gospodarstwa i jego otoczenia.
Polska wieś jest ostoją określonych wartości, stąd tak bardzo jest istotne, aby edukacja młodego pokolenia miała miejsce w gospodarstwach ekologicznych. Poprzez taki typ edukacji, młodzież uczy się szacunku dla takich wartości jak: piękno naszej ziemi, mowy, tradycji i przyrody. Jest to przeciwstawienie wszechobecnej globalizacji. Zachowanie poczucia różnorodności nie tylko biologicznej, ale także kulturowej może uchronić nas od poczucia wyobcowania i utraty tożsamości.
W wyniku realizacji programu uczestnik:
• pogłębia swoją wiedzę z dziedziny ekologii i ochrony środowiska przyrodniczego
• nabywa ważnych praktycznych umiejętności myślenia i działania w środowisku przyrodniczo-kulturowym oraz na jego rzecz, tj. w rozumieniu dobra człowieka i zachowania naturalnego środowiska
• właściwie rozumie i definiuje terminy i pojęcia z zakresu ekologii i ochrony środowiska
• pogłębia i rozszerza podstawy wiedzy o elementach środowiska i zasadach jego funkcjonowania
• poznaje przyczyny, źródła i skutki zanieczyszczeń środowiska przyrodniczego
• poznaje problemy związane z rozwojem cywilizacji
• poznaje motywy ochrony przyrody
• pogłębia wiedzę o środowisku przyrodniczym własnego regionu
• pogłębia wiadomości o ochronie i odnowie przyrody oraz racjonalnym wykorzystaniu jej zasobów.
Efekt ekologiczny:
• wzrost świadomości ekologicznej dzieci i młodzieży poprzez uświadomienie uczestnikom zajęć złożoności procesów zachodzących w przyrodzie i oceny wpływu działań człowieka na środowisko.
• kształtowanie nawyków przyjaznych dla środowiska postaw osób, które dopiero wkraczają lub będą wkraczać w przyszłości w dorosłe życie.
NA TROPIE DZIKICH WYSYPISK - w realizację programu zaangażowana jest młodzież, która wyszukuje dzikie wysypiska na terenie miasta i następnie przekazuje do Urzędu Miasta mapki sytuacyjne zlokalizowanych wysypisk oraz zdjęcia.
ŚWIĘTO POLSKIEJ NIEZAPOMINAJKI – niezapominajka ma stać się symbolem szacunku dla przyrody i tradycji. Zostają przedstawiane propozycje dla nauczycieli, animatorów edukacji ekologicznej m.in. tworzenia Klubów Szkół Parkowych, Klubów Szkół z Ogrodem, przeprowadzania przeglądów ekologicznych itp.
RATUJMY KASZTANOWCE – włączenie się w ogólnoeuropejską akcję ochrony kasztanowców. Zostaną przedstawione metody ochrony kasztanowców.
NIE WYPALAJMY TRAW, PRZECIEŻ NIE ZABIJA SIĘ SKOWRONKÓW – uświadomienie wszystkim, że ogień to żywioł który łatwo wymyka się spod kontroli. Wypalanie traw zabija wszystkie zwierzęta..
OCHRONA ŻRÓDEŁ WODY – wpojenie szacunku do wody. Opis aktualnego stanu źródeł wody. Opisy pomogą odpowiednio je zabezpieczyć przed zanieczyszczeniami, a także usunąć dotychczasowe zagrożenia.
W zakresie edukacji ekologicznej CEE współpracuje z:
• Ministerstwem Ochrony Środowiska-Biurem Edukacji Ekologicznej i Komunikacji Społecznej,
• Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
• Urzędem Marszałkowskim w Kielcach – Departament Ochrony Środowiska,
• Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach,
• Ligą Ochrony Przyrody – Zarząd Okręgowy w Kielcach,
• Stowarzyszeniem Kulturowo-Ekologicznym „Gaja”,
• Fundacją „Recal”,
• Fundacją „Nasza Ziemia”,
• Muzeum Wsi Kieleckiej,
• Ośrodkiem Szkoleniowym Świętokrzyskiego Parku Narodowego,
• Gospodarstwem eko-agroturystycznym „Pod Lasem”,
• placówkami oświatowymi z terenu gminy Ostrowiec Świętokrzyski,
• Miejskim Centrum Kultury w Ostrowcu Świętokrzyskim,
• Polskim Towarzystwem Turystyczno – Krajoznawczym.
Od 2005 roku w projektach realizowanych przez Centrum Edukacji Ekologicznej wzięło udział około 20 tysięcy osób (uczniów oraz mieszkańców Ostrowca Świętokrzyskiego). Na edukację ekologiczną od początku 2006 roku pozyskano ponad 90.000 zł. w materiałach edukacyjnych ok. 15.000 zł.
Elektroniczna skrzynka podawcza
Informator Samorządowy
Oficjalne forum Urzędu Miasta
Liczy się Twoje zdanie!
